Azna

From Wikipedia, the free encyclopedia
Jump to: navigation, search

Azna may refer to:

Aznauri From Wikipedia, the free encyclopedia Aznauri (Georgian: აზნაური; pl. aznaurni, აზნაურნი, or aznaurebi, აზნაურები) was a class of Georgian nobility; It is usually translated into English either as Count the term that was first applied to all nobles, but in the later Middle Ages narrowed to designate the petty nobles.

The term is related to Pahlavi āzāt-ān, "free" or "noble", who are listed as the lowest class of the free nobility in the Hajjiabad inscription of King Shapur I (240-270), and parallels to the azat of Armenia. It first appears in "The Martyrdom of Saint Shushanik", a 5th-century work of Georgian hagiographic literature. A later chronicle, that of Leonti Mroveli, derives "aznauri" from the semi-legendary ruler Azon (Georgian –uri is a common adjectival suffix), whose 1,000 soldiers defected him and were subsequently named aznauri by Azon’s victorious rival P’arnavaz. This etymology is patently false.[1]

The stratification within the feudal aristocracy of Georgia, generically known as "aznauri", already became apparent in the 9th-10th century. A higher substratum began to be distinguished by adding the title of "didebuli", i.e., the aznauri who held "dideba", an especially high courtier office. Later in the Middle Ages, a clearer distinction was made between an aznauri (now dependent noble), and a tavadi and mtavari (dynastic prince); from the 15th century, the aznauri was considered a qma (literally, "slave") of his lord, either secular or ecclesiastic. This form of dependence was later subjected to a formal regulation under Vakhtang VI’s Code of Laws which was codified between 1705 and 1708, and loosely governed a Georgian version of feudalism (batonq’moba) even after the Russian annexation of Georgia early in the 19th century. Subsequently, in the 1820s, the status of aznauri was equated to that of the (untitled) dvoryanstvo of Russia.[2][3]

  • [[AzIX საუკუნიდან მოყოლებული და შემდეგ, ფეოდალური მონარქიის ხანაში, X-XIII საუკუნეებში ეს სტრუქტურა ასე წარმოგვიდგა: ყველაზე მაღალ წრეს შეადგენდნენ "დიდებულნი აზნაურნი" ან მარტივად "დიდებულნი" - მსხვილი ფეოდალური არისტოკრატია. დიდებულად იწოდებოდა ისეთი აზნაური, რომელიც დიდი მამულისა და მრავალრიცხოვან ყმათა მფლობელი იყო და ამიტომ ესა თუ ის დიდი თანამდებობაც ეჭირა. ასეთ აზნაურს საკუთარი ციხეც ჰქონდა. ამდენად "დიდებული აზნაური" და "ციხოვანი" ანუ "ციხის უფალი აზნაური" მეტ-ნაკლებად ერთი და იგივე იყო. იყვნენ აგრეთვე "უციხო აზნაურნი" - საშუალო და წვრილი აზნაურობა. რადგან აზნაურული პრივილეგიები მემკვიდრეობითი ხასიათისა იყო, ამიტომ ამ წოდების დიდი უმრავლესობა "მემამულე", "ნათესავით" (ე.ი. მემკვიდრეობითი) აზნაურებისაგან შედგებოდა. შედარებით იშვიათად შეიძლებოდა "გააზნაურებაც", განსაკუთრებით მეფის სამსახურში დაწინაურების გზით. ამგვარად ჩნდებოდა "მსახურეულ აზნაურთა" ჯგუფი ("ტაძრეულნი აზნაურნიც" ალბათ იგივენი იყვნენ), რომელიც "დიდგვაროვანთა" "მსახურეული სახლებისაგან" განსხვავებით ახლად იძენდა წოდებრივ პრივილეგიებს. ამ წრეს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა აბსოლუტიზმისადმი მიდრეკილების მქონე მეფეების ცენტრალისტური პოლიტიკისათვის. მემკვიდრეობითი მსხვილი მემამულე არისტოკრატიისა და საშუალო და წვრილი აზნაურობის შინაკლასობრივი ანტაგონიზმი განსაკუთრებით მწვავდებოდა მაშინ, როცა დიდგვაროვან ფეოდალებს ეს "უგვარო" და ახლად აღზევებული გააზნაურებული მდაბიონი უპირისპირდებოდნენ.

სამეფო სამსახურში დაწინაურება მეფეთა "წყალობისა" და "ბოძების" გზით იწვევდა, პირველ ყოვლისა, მიწის, აგრეთვე ფეოდალური მფლობელობის სხვა ობიექტის იმ მატერიალური საფუძვლის ზრდას, რაზედაც დამყარებულია სოციალური-პოლიტიკური კეთილდღეობა და ბატონობა ფეოდალურ საზოგადოებაში. თავდაპირველად ამ "საბოძვრებს" პირობითი სამფლობელოს, "საკარგავის", ხასიათი ჰქონდა და მათი მფლობელნიც "მოსაკარგავე" აზნაურებად იწოდებოდნენ. სოციალური რაობით ამ ფენას შეესაბამება XIV-XVII საუკუნეები რუსული "დვორიანსტვო". მოსაკარგავე აზნაურები გამუდმებით ცდილობდნენ სამფლობელოს პირობითი ხასიათი შეეცვალათ და სამემკვიდრეოდ ექციათ. ჩვეულებრივ ეს ტენდენცია მიზანს აღწევდა: იმკვიდრებდნენ არა მარტო მიწებს, არამედ პირობითი მფლობელობის სხვა ობიექტებსაც, მაგ., სახელმწიფო თანამდებობებს. ასე ყალიბდებოდა ახალი მსხვილი მემამულე არისტოკრატია, რომელიც ცენტრალური ხელისუფლების მიმართ ძველი დიდგვარიანების პოზიციას იჭერდა.na, Dorud]], a village in Lorestan Province, Iran