Seidenbeutel brothers

From Wikipedia, the free encyclopedia
Jump to: navigation, search
Born 1907
Warsaw
Died 1945
Nationality Polish
Movement Post impressionist

Four important Polish Jewish Artists from one family, two of whom were twins: Efraim Seidenbeutel & Menasze Seidenbeutel (twins) born on December 7- and killed in 1945 at the Flossenbürg death camp. The third was Józef, the oldest (a painter), and Hirsz the youngest (a sculptor).

Background[edit]

The Twins are considered "Interwar Artists" and had reached a similar stage of development. The Twins, had most widely painted in the Post Expressionist style of Ecole de Paris. They executed mostly landscapes and still life scenes. The unique aspect about the twins was that either one could start a painting while the other would and finish it and sign it jointly.

Biography of the Twins[edit]

The twins were born in Warsaw. Their father, Abraham was a textile trader, while their mother provided home care services for numerous kids – Efraim and Menasze had six siblings, the oldest of whom, Józef, also dedicated himself to painting. Hirsz, who was younger, was a sculptor.

Education The twins signed up for painting studies in 1921 at the Municipal School of Decorative Arts. In 1922 their sculpture titled “The portrait of Anski” was shown at the 4th Exhibition of Paintings and Sculptures organized by the Jewish community. Thereafter, they felt emboldened and they became students at the Academy of Fine Arts in Warsaw, where they belonged to the elitist group "Four" set up at the Academy by the Rector Tadeusz Pruszkowski.

The Pre-War Years They had their own studio at the Jewish dorm on Sierakowskiego St. in the Warsaw district of Praga. Frequently, they would go on field trips to small villages and painted in Plein Aire. One of the towns hey visited frequently was Kazimierz Dolny. During the late 20's and early 30's they would arrive for a 'season' carrying over 24 stretched canvases each and complete them in 30–60 days. These canvases would be exhibited in Warsaw and Krakow and would sell out. They met with other artists, and inspired younger ones, such as Chaim Goldberg whom they met when he was eleven years-old and bought his plain aire gouache. It became his first sated sale.

Even the works created separately have an almost identical style. Monika Żeromska remembers that they used to take turns to attend classes being enrolled as a one student and paying a fee only for one student.

The Holoucaust Years During World War II and later the Nazi occupation The Twins were confined within the ghetto in Białystok, where they worked at the House of Art in the army. It is believed that they could have belonged to a group of painters set up by an Oskar Steffens that copied reproductions of paintings by old masters. They were later sent to the concentration camp in Sutthof, from where they were marched to the death camp in Flossenbürg. They were executed by the camp’s guards one day before the camp was liberated. Izaak Celnikier, also a painter, was a witness to their deaths.

Their Unique Bond[edit]

One aspect of their work is their unique bond that seems to show that they were telepathically linked, and which can be understood in their paintings which intrigues experts to the present day. One would start a painting while the other completed it and the signature was their surname. They even kept this practice when painting and completing a painting individually.

Their similar look became the subject of jokes, the most popular of which is the following told by Tadeusz Wittlin: "They were united forever except when they visited the hairdresser’s. The secret is that after agreeing on a desired hairstyle one of them enters the salon and, sitting back in the armchair, gets a hairdresser to cut his hair as he becomes absorbed in reading an illustrated magazine. After a gorgeous haircut is done, with hair gel and eau de cologne added, he makes a payment, not forgetting a tip, and he leaves the salon. Not ten minutes pass by when, outraged, he comes back to make a big hassle saying that the hairdresser only gave him a slight comb and didn’t lift a finger to cut his hair properly. And what did he pay for? Is this how a reliable and trustworthy entrepreneur deals with clients? The owner of the barber’s is terrified and asks him for forgiveness; and tells him to be kind enough to take a seat in the armchair once again so that he can make up for his mistake. That is how the Seidenbeutel brothers had their haircut done for half price with plenty of emotions and lots of fun."

Primary References[edit]

  1. (Monika Żeromska, Wspomnienia, Część 1. Czytelnik, 1993, p. 145)
  2. (T. Wittlin, Ostatnia cyganeria. Czytelnik, 1989, pp. 147–149.)
  3. (The Virtual Shtetl Project) The Virtual Shtetl Project
  4. (The Official Website of the Artist Chaim Goldberg) [1]

Research References[edit]

  1. Grób Szpryncy Seidenbeutel w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  2. Abraham Rotsztejn (born on 20.10.1934 in San Paolo, Brasil) about his maternal family from Warsaw.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Jerzy Malinowski: Seidenbeutel Efraim, Seidenbeutel Jerzy, Seidenbeutel Menasze. W: Polski Słownik Biograficzny XXXVI Zeszyt 149. 1995, s. 163–167.
  4. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902-1945: Pośród braci...: obrazy / Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902-1945: Among the brothers: pictures. Kazimierz Dolny: Muzeum Nadwiślańskie, 2007, s. 14. ISBN 978-83-60736-01-2.
  5. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 16
  6. 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 6,13 Małgorzata Witek-Czyńska. Efraim i Menasze Seidebeutlowie – dzieło wspólne. „Gazeta Antykwaryczna”. 70 (1), 2002.
  7. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 35
  8. Wiesław Budzyński: Miasto Schulza. Prószyński i S-ka, 2005, s. 401. ISBN 8374690291.
  9. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 37
  10. J. Jaworska: Nie wszystek umrę ...: twórczość plastyczna Polaków w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych, 1939-1945. Książka i Wiedza, 1975, s. 40.
  11. List of the Jews Deported from the Bialystok Prison to Concentration Camp Stutthof on November 21st 1943 (ang.). [dostęp 2009-10-11].
  12. Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku. [dostęp 2009-10-10].
  13. The Central Database of Shoah Victims' Names: Pages of Testimony (ang.). [dostęp 11 października 2009].
  14. The Central Database of Shoah Victims' Names: Pages of Testimony (ang.). [dostęp 11 października 2009].
  15. The Central Database of Shoah Victims' Names: Pages of Testimony (ang.). [dostęp 11 października 2009].
  16. 16,0 16,1 Zwoje (The Scrolls) 3 (28), 2001. [dostęp 2009-10-10].
  17. 17,0 17,1 17,2 Monika Żeromska: Wspomnienia, Część 1. Czytelnik, 1993, s. 145. ISBN 8307023017.
  18. 18,0 18,1 Antoni Uniechowski: Antoni Uniechowski o sobie i innych. Iskry, 1966, s. 121–124.
  19. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945...' s. 8
  20. 20,0 20,1 Tadeusz Wittlin: Ostatnia cyganeria. Czytelnik, 1989, s. 147-149. ISBN 8307016738.
  21. Włodzimierz Bartoszewicz: Buda na Powiślu. PIW, 1966.
  22. Jan Zamoyski: Łukaszowcy: malarze i malarstwo Bractwa św. Łukasza. Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1989, s. 52. ISBN 8322104367.
  23. Leopold Infeld: Szkice z przeszłości: wspomnienia. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1964, s. 40.
  24. Hanna Mortkowicz-Olczakowa: Bunt wspomnień. Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961, s. 339.
  25. Felicja Lilpop Krance: Powroty. 1991, s. 38.
  26. Małgorzata Kitowska-Łysiak: Schulzowskie marginalia. Wydawn. KUL, 2007, s. 131.
  27. Wiesław Budzyński: Miasto Schulza. Prószyński i S-ka, 2005, s. 401. ISBN 8374690291.
  28. Joanna Pollakówna: Byli bracia malarze... : o życiu i malowaniu braci Efraima i Menasze Seidenbeutlów. Warszawa: Wydawnictwo Hotel Sztuki, 2002. ISBN 83-86020-13-X.
  29. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945...' s. 26
  30. 30,0 30,1 Jerzy Malinowski, Barbara Brus-Malinowska: Malarstwo i rzeźba żydów polskich w XIX i XX wieku. Warszawa: Wydawn. Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13178-0.
  31. Waldemar Odorowski: Malarze Kazimierza nad Wisłą. Krajowa Agencja Wydawnicza, 1991, s. 70.
  32. Andrzej K. Olszewski: Dzieje sztuki polskiej 1890-1980 w zarysie. Wydawn. Interpress, 1988, s. 62. ISBN 8322321244.
  33. 33,0 33,1 Irena Kossowska: Kultura polska: Efraim i Menasze Seidenbeutel. luty 2005. [dostęp 2009-10-11].
  34. T. Czyżewski. Z wystaw: Jeszcze kilku młodych w IPS-i.e. „Prosto z Mostu: tygodnik literacko-artystyczny”. 5 (6), s. 7, 1939.
  35. Kolekcja sztuki XX/XXI w.. [dostęp 2009-10-11].
  36. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 57
  37. Martwa natura z kwiatami. [dostęp 2009-10-12].
  38. Droga do wioski. [dostęp 2009-10-12].
  39. Bukiet kwiatów w wazonie. [dostęp 2009-10-12].
  40. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 70
  41. 41,0 41,1 41,2 Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 26
  42. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 61
  43. Martwa natura. [dostęp 2009-10-12].
  44. 44,0 44,1 Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 27
  45. 45,0 45,1 45,2 Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 24
  46. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 25
  47. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 90
  48. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 65
  49. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 84-85
  50. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 76
  51. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 87
  52. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 83
  53. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 91
  54. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 78
  55. 55,0 55,1 Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 28
  56. 56,0 56,1 Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 29
  57. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 66
  58. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 69
  59. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 92-93
  60. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 80
  61. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 95
  62. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 81
  63. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 82
  64. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 75
  65. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 94
  66. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 86
  67. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 68
  68. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 56
  69. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 62
  70. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 96
  71. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 63
  72. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 64
  73. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 79
  74. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 53
  75. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 55
  76. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 54
  77. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 88
  78. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 71
  79. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 58
  80. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 52
  81. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 31
  82. Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 30

Additional Reading[edit]

  • Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902-1945: Pośród braci...: obrazy / Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902-1945: Among the brothers: pictures. Kazimierz Dolny: Muzeum Nadwiślańskie, 2007
  • Joanna Pollakówna: Byli bracia malarze... : o życiu i malowaniu braci Efraima i Menasze Seidenbeutlów. Warszawa: Wydawnictwo Hotel Sztuki, 2002

External links[edit]

List of Art Works[edit]

Works executed Jointly
  • Portret An-skiego (1921), płaskorzeźba
  • Widok z okna (1930) olej na płótnie, 88×76, w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi[1][2]
  • Martwa natura z kwiatami olej na sklejce 69,5×60,8, w zbiorach prywatnych[3]
  • Droga do wioski (ok. 1938)[4]
  • Studium kobiety z kwiatami (ok. 1930) olej na sklejce, 72,5×61, w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie[5]
  • Bukiet kwiatów w wazonie (ok. 1930), olej na płótnie, 80,5×69,5, w zbiorach prywatnych[6]
  • Wioska olej na płótnie 64,8×79,5[5]
  • Dziewczyna z gołąbkiem olej na płótnie, 73,2×59,7, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[7]
  • Dziewczyna z koszem owoców[8]
  • Widok na farę w Kazimierzu olej na sklejce 47×33, w zbiorach prywatnych[5][9]
  • Mury Kazimierskie olej na tekturze, 39×22, w zbiorach prywatnych[5]
  • Martwa natura (ok. 1930) olej na płótnie, 80,5×71, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[5]
  • Martwa natura 70×49, w zbiorach prywatnych[10]
  • Ulica Krakowska
  • Pejzaż z domami
  • Siostry (1935)[11]
  • Młoda kobieta z kwiatami[12]
  • Zamyślona[13]
  • Kobieta w szalu[12]
  • Dwie dziewczyny z owocami[8]
  • Dwie dziewczynki[8]
  • Postaci w pejzażu (ok. 1930), olej na płótnie[14]
  • Portret mężczyzny w okularach, olej na tekturze, 36,5×32,5, w zbiorach prywatnych[15]
  • Ulice miasta/ Widok miasta (na odwrociu), olej na desce, 50×61, w zbiorach prywatnych[16]
  • Motyw z Helu (ok. 1935), 60×71,5, olej na desce, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[17]
  • Przedmieście fabryczne (1937), olej na sklejce, 61×70, w zbiorach Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej[18]
  • Uliczka w Skoczowie
  • Przydrożna topola (ok. 1938), 64,5×89,6, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[19]
  • Motyw ze Śląska Cieszyńskiego (1937), olej na płótnie, 60×73,5, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[20]
  • Widok z portu (ok. 1931), 42×45, olej na desce, w zbiorach prywatnych[21]
  • Motyw z zagłębia naftowego (1938)
  • Koncert[22]
  • Zmrok
  • Dzieci[23]
  • Gołębiarz
  • Rowerzyści (1934)
  • Matka z dzieckiem
  • Dziewczyna z gołębiem, olej na płótnie, 80,5×65,8, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[24]
  • Przedmieścia Krakowa (1934), olej na sklejce, 61×75, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[25]
  • Portret Moniki Żeromskiej (1935)[11]
  • Martwa natura ze skrzypcami[22]
  • Barka na Wiśle (ok. 1930), w zbiorach Muzeum w Ein Harod[26]
  • Martwa natura z fajką (1930)
  • Przy kuźni (1936)
  • Przy pracy (1936)
  • Ulica w miasteczku z dorożką i stołem przed domem/ Kobieta z owocami na paterze (na odwrociu)[27]
  • Willa w ogrodzie olej na sklejce, 44×48, w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi[28]
  • Widok z tarasu (ok. 1935), 60×70, w zbiorach prywatnych
  • Żółte róże (1932) olej na płótnie, 83×73, w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi[5]
  • Portret dziewczynki z kwiatami 87×62,5, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie link
  • Martwa natura (na obrusie w kratę), olej na płótnie, 73×93, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[29]
  • Miejska uliczka olej na płótnie, 78×70, w zbiorach prywatnych[30]
  • Widok miasta, olej na tekturze, 27×44,5, w zbiorach prywatnych
  • Pejzaż wiejski (ok. 1930) olej na płótnie, 64,5×72, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[31]
  • Pejzaż małomiasteczkowy z kościołem w tle (ok. 1933-35), olej na dykcie, 62×70, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[32]
  • Martwa natura we wnętrzu (ok. 1935-39), olej na płótnie, 80×100, w zbiorach prywatnych[33]
  • Jarmark, 25×35, akwarela, gwasz, tusz na papierze, w zbiorach Galerii Rynek Sztuki w Łodzi[34]
Works by Efraim
  • Kulisy
  • Widok z okna (przed 1934), olej na płótnie, 98,3×79,3, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[35]
  • Martwa natura (ok. 1930), 80,5×71, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[36]
  • Martwa natura z prymulką (1934), olej na płótnie, 70×49, w zbiorach prywatnych[37]
  • Chłopiec z lampą naftową[23]
  • Akt
  • Chłopiec puszczający bańki mydlane[12]
  • Julka, w zbiorach Państwowego Muzeum Ermitażu[26]
  • Gitarzysta
  • Chłopiec
  • Portret brata
  • Port rybacki w Gdyni
  • Motyw Helu
  • Gladiole (1934)
  • Studium chłopca (1933)
  • Magda (1936)
  • Kazimierz nad Wisłą, w zbiorach Muzeum w Ein Harod
  • Sprzedawczyni jabłek, w zbiorach Muzeum w Ein Harod
  • Martwa natura z zieloną butelką (ok. 1940), olej na płótnie, 57×71, w zbiorach Muzeum ASP w Warszawie[38]
Works by Menasze
  • Chłopiec z wędką 100×83,5, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[39]
  • Portret mężczyzny w kapeluszu olej na płótnie, 58,5×46,2, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[40]
  • Przystań (1931), 43×47, olej ma dykcie, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[41]
  • Widok na Kazimierz nad Wisłą (1930), olej na płótnie, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[42]
  • Widok na Kazimierz nad Wisłą, 72,6×65,5, olej na płótnie, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[43]
  • Widok na Kazimierz nad Wisłą, 72×77,2, olej na płótnie, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[44]
  • Rynek w Kazimierzu (1934), olej na dykcie, 40×50, w zbiorach prywatnych[45]
  • Łódka, w zbiorach Muzeum w Ein Harod
  • Mulatka (1931), olej na płótnie, 60×48, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[46]
  • Martwa natura (1930), olej na płótnie, 83×72, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[47]
  • Zaułek w Kazimierzu nad Wisłą (ok. 1930-32), olej na sklejce, 38,9×41, w zbiorach Żydowskiego Instytutu Historycznego[48]
  • Motyw z Helu[49]
  • Widok na Wawel'[50]
  • Martwa natura (1940)

List of Exhibitions[edit]

Lista wystaw na których prezentowano prace Seidenbeutlów:

  • 1922 IV Wystawa Obrazów i Rzeźb
  • 1930 Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, Warszawa
  • 1931 Poznań
  • 1931 IPS, Łódź
  • 1931 Genewa, Musee Rath
  • 1933 IPS, Warszawa (dwie wystawy)
  • 1933 College Art Association, Nowy Jork
  • 1933 TPSP
  • 1934 XIX Biennale, Wenecja
  • 1934 Ryga
  • 1835 Bruksela
  • 1936 IPS, Warszawa
  • 1936 IPS, Lwów
  • 1938 Morawska Ostrawa
  • 1939 IPS, Warszawa
  • 1939 TPSP
  • 1939 Londyn

References[edit]

  1. ^ "Kolekcja sztuki XX/XXI w.". Retrieved 2009-10-11. 
  2. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 57
  3. ^ "Martwa natura z kwiatami". Retrieved 2009-10-12. 
  4. ^ "Droga do wioski". Retrieved 2009-10-12. 
  5. ^ a b c d e f Małgorzata Witek-Czyńska. Efraim i Menasze Seidebeutlowie – dzieło wspólne. „Gazeta Antykwaryczna”. 70 (1), 2002.
  6. ^ "Bukiet kwiatów w wazonie". Retrieved 2009-10-12. 
  7. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 70
  8. ^ a b c Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 26
  9. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 61
  10. ^ "Martwa natura". Retrieved 2009-10-12. 
  11. ^ a b Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 27
  12. ^ a b c Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 24
  13. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 25
  14. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 90
  15. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 65
  16. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 84-85
  17. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 76
  18. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 87
  19. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 83
  20. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 91
  21. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 78
  22. ^ a b Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 28
  23. ^ a b Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 29
  24. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 66
  25. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 69
  26. ^ a b Cite error: The named reference psb was invoked but never defined
  27. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 92-93
  28. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 80
  29. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 95
  30. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 81
  31. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 82
  32. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 75
  33. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 94
  34. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 86
  35. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 68
  36. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 56
  37. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 62
  38. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 96
  39. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 63
  40. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 64
  41. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 79
  42. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 53
  43. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 55
  44. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 54
  45. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 88
  46. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 71
  47. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 58
  48. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 52
  49. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 31
  50. ^ Efraim i Menasze Seidenbeutlowie 1902–1945... s. 30