User:Mk32/sandbox/Philippines/TPF

From Wikipedia, the free encyclopedia
Jump to: navigation, search

Tagalog, Pilipino, Filipino

Part 1[edit]

http://www.quezon.ph/wp-content/uploads/2007/05/mlq-speech-national-language-1.pdf

It is unnecessary for me to demonstrate how essential it is for our people to have one language that can be used by all in their daily intercourse. Such language cannot be either English or Spanish, except perhaps, if ever, only after many generations and at a very great cost. We cannot wait that long. We must as soon as possible be able to deal with one another directly using the same language.

Manuel L. Quezon
President of the Philippines
December 30, 1937

By the President:
Elpidio Quirino
Secretary of the Interior

Today is July 26, 2014

http://emanila.com/philippines/2008/04/18/the-vibrancy-of-filipino-as-a-language/

Names[edit]

  • Filipino: Repúbliká ng Pilipinas / Repúbliká ng Filipinas
  • English: Republic of the Philippines




  • Arabic: فلبين - نشيد فلبين الوطني (Filibīn - Al-Jumhūriyyah al-Filibīn)
  • Spanish: La República de Filipinas
  • Mandarin Chinese: 菲律宾 / 菲律賓 - 菲律宾共和国 (Fēilǜbīn - Fēilǜbīn Gònghéguó)


  • Spanish-era Tagalog:
    • República nang Filipinas
    • Repúblicá nang Filipinas
    • Repúblicá nang Pilipinas
    • Repúblika nang Filipinas
    • Repúbliká nang Filipinas
    • Repúbliká nang Pilipinas
    • República ng̃ Filipinas
    • Repúblicá ng̃ Filipinas
    • Repúblicá ng̃ Pilipinas
    • Repúblika ng̃ Filipinas
    • Repúbliká ng̃ Filipinas
    • Repúbliká ng̃ Pilipinas


  • Translations according to the Congress of the Philippines. (Including names of languages)
  • http://www.congress.gov.ph/download/ra_14_trans/
    • Bicol: Republika kan Pilipinas - Kongreso kan Pilipinas
    • Cebuano: Republika sa Pilipinas - Kongreso sa Pilipinas
    • Hiligaynon: Republika sang Pilipinas - Kongreso sang Pilipinas
    • Ilocano: Republika ti Filipinas - Kongreso ti Filipinas
    • Kapampangan: Republika ning Pilipinas - Kongreso ning Pilipinas
    • Maranaw: Repablika a Pilimpinas - Kongreso a Pilimpinas
    • Tagalog: Republika ng Pilipinas - Konggreso ng Pilipinas



  • Tagalog Baybayin: |ᜇᜒᜉᜓᜎᜒᜃ|ᜈ|ᜉᜒᜎᜒᜉᜒᜈ|| (Repúliká na Pilipina)


  • Tagalog Revised Baybayin: |ᜇᜒᜉᜓᜊ᜔ᜎᜒᜃ|ᜈᜅ᜔|ᜉᜒᜎᜒᜉᜒᜈᜐ᜔|| (Repúbliká nang Pilipinas)

Collapsable list[edit]

Collapsable list 2[edit]

Part 2[edit]

Alphabet[edit]

TAG[edit]

29 letters[edit]

Majuscule Forms (also called uppercase or capital letters)
A B C Ch D E F G H I J L Ll M N Ñ N͠g O P Q R Rr S T U V X Y Z
Minuscule Forms (also called lowercase or small letters)
a b c ch d e f g h i j l ll m n ñ n͠g o p q r rr s t u v x y z


Katipunan Alphabet[edit]

30. Anong wika ang ginagamit ng̃ mg̃á kasapi sa "Katipunan"?
Ang tagalog; n͠guni't ang kahulugan ng̃ ilang titik ng̃ abakadang kastila ay iniba sa kanilang pagsulat ng̃ mg̃á kasulatan at gayon din sa paglagdá ng̃ kanilang mg̃á sagisag. Ang titik na "a" ay ginawang "z", ang "c" at "q" ay ginawang "k", ang "i" ay "n", ang "l" at "ll" ay "j" ang "m" ay "v", ang "n" ay "ll", ang "o" ay "c" at ang "u" ay "x". Ang f, j, v, x at z ng̃ abakadang kastila ay itinakwil pagka't hindi kailan͠gan. Sa maliwanag na ulat ay ganitó ang Abakadá (alfabeto) ng̃ "Katipunan" kung itutulad sa abakada ng̃ wikang kastila.
Abakada ng̃ kastila
A B C D E F G H I J K LL M N O P Q R S T U V W X Y Z
Abakada ng̃ "Katipunan"
Z B K D Q - G H N - K J V LL C P K R S T X - W - Y -

TAG/PIL[edit]

20 letters, Pilipino - Santos (Pilipino 1939-1976, Tagalog 1939-present)

http://www.sil.org/asia/Philippines/sipl/SIPL_5-2_057-118.pdf

Majuscule Forms (also called uppercase or capital letters)
A B K D E G H I L M N Ng O P R S T U W Y
Minuscule Forms (also called lowercase or small letters)
a b k d e g h i l m n ng o p r s t u w y

PIL 76[edit]

31 letters, Pilipino (1976-1987)

Majuscule Forms (also called uppercase or capital letters)
A B C Ch D E F G H I J K L Ll M N Ñ Ng O P Q R Rr S T U V W X Y Z
Minuscule Forms (also called lowercase or small letters)
a b c ch d e f g h i j k l ll m n ñ ng o p q r rr s t u v w x y z

FIL[edit]

28 letters, Filipino - KWF (1987-present)

Majuscule Forms (also called uppercase or capital letters)
A B C D E F G H I J K L M N Ñ Ng O P Q R S T U V W X Y Z
Minuscule Forms (also called lowercase or small letters)
a b c d e f g h i j k l m n ñ ng o p q r s t u v w x y z

Notes[edit]

Ehemplo Halimbawa ng mga gamit sa [mga] letrang titik na Ññ, ÑGñg N͠Gn͠g at NGng :

cariñoso/cariñosa = lovely/charming

lan͠git = heaven; pan͠git = ugly ; lan͠góy = to swim ; n͠gunit = but

langám = ant ; sangól = baby ; bangâ = collide

Pan͠ganiban
Batangas

lan͠git = langit = la-ngit

sangol = sanggol = sang-gol

old n͠g/ñg/gñ/g̃ preceded by vowel= /ŋ/ = modern ng

old ng (without tilde) = /ŋɡ/ = modern ngg

n͠ga, n͠ge, n͠gi, n͠go, n͠gu, ng

By poster "manileño" at SkyScraperCity Philippine Forums:

Kayá dapat manatili ang man͠gá salitâng nabuô sa kaníkanilang panahón, kagaya nang serbidor at internet. Ang serbidor imbés na "server" sapagka't itó'y isang concepto na nagmulá sa panahóng castila. Ang internet namán ay napakilala mulá sa ingles. Walang patutun͠guhan ang wika kapag artificial ang pagsalin at hindi pag-gamit nang luma at kinaugalíang vocabulario.

Balagtas Tagalog:

Cayá dapat manatili ang man͠gá salitâng nabuô sa canícanilang panajón, cagaya nang servidor at internet. Ang servidor en vez na "server" sapagca't itó'y isang concepto na nagmulá sa panajóng castilla. Ang internet namán ay napaquilala mulá sa ingles. Ualang patutun͠gujan ang uíca capag artificial ang pagsalin at jindi pag-gamit nang luma at quinaugaliang vocabulario.

PAALAALA SA MGA MAPAGUSAPIN (J. Rizal)[edit]

http://www.gutenberg.org/files/18802/18802-h/18802-h.htm

Minsa'y dalawang magkaibigan ay nakatagpô ng̃ isang kabibi sa tabi ng̃ dagat. Pinagtalunang ariin ng̃ dalawa't, at ang sabi ng̃ isa'y

—Ako, aniya ang nakakitang una.

—Ako naman ang pumulot, ang sagot ng̃ Kaibigan.

Sa pagtatalong ito'y humarap silá sa hukom at [humin͠gî] ng̃ hatol. Binuksan ng̃ hukom ang Kabibi, at kinain ang laman at pinaghati sa kanilang dalawa ang balat.

Paalaala sa mg̃a mapagusapin.

The G̃ /g̃[edit]

  • mg̃a = man͠gá
  • ng̃ = nang
  • Taog̃ 1920 = Taong 1920
  • Kalandariog̃ Tagalog = Kalendaryong Tagalog
  • humiî = humin͠gî = humingî (modern)

A Theory on G̃ /g̃ (not official)[edit]

If g̃ is preceded by a consonant, then g̃ = -ang

  • mg̃á = man͠gá
  • ng̃ = nang

If g̃ is preceded by a vowel, then g̃ = -ng

  • Taog̃ 1920 = Taong 1920
  • Kalandariog̃ Tagalog = Kalendaryong Tagalog
  • humiî = humin͠gî = humingî (modern)

Rizal's Advice[edit]

Use instead of ng or n͠g

  • long nang = nag̃
  • short nang = ng̃
  • humin͠gî = humiî

"nang" = "ng̃" = "ng"; "na na" = "na-ng" = "nang"[edit]

  • "nang" = "ng̃" = "ng"
    • baro nang (man͠gá) Tagalog = baro ng̃ (mg̃á) Tagalog = baro ng (mga) Tagalog
  • "na na" = "na-ng" = "nang"
    • "lima" na piso = lima-ng piso = limang piso
    • anim na piso = anim na piso
    • "baro" na Tagalog = baro-ng Tagalog = barong Tagalog
    • "Wala na" na tao = Wala na-ng tao = Wala nang tao
Original word Old abbreviation Modern abbreviation
nang ("of/of the") ng̃ ng
man͠gá mg̃á mga
na na na-ng nang
lima na piso lima-ng piso limang piso
baro na Tagalog baro-ng Tagalog barong Tagalog

Therefore, barong Tagalog = baro ng na Tagalog

(According to the rules for the usage of "-g, -ng, and na")

Salita Blog: Tagalog verbs[edit]

  Infinitive Contemplative Progressive Completed Imperative
Actor Focus I -um-
(gumawâ)
CV-
(gawâ)
Cu[ng]mV-
(gumágawâ)
(gungmágawâ)
-u[ng]m-
(gumawâ)
(gungmawâ)
0 (root)
(gawâ)
Actor Focus I-A
Batangas/Southern Tagalog
-um-
(gumawâ)
CV-
(gawâ)
or
má-
(gawâ)
ná-
(gawâ)
-u[ng]m-
(gumawâ)
(gungmawâ)
0
(gawâ)
Actor Focus I-B
Marinduque
-um-
(gumawâ)
má-
(gawâ)
ná-
(gawâ)
-u[ng]m-
(gumawâ)
(gungmawâ)
0
(gawâ)
Actor Focus II mag-
(magbigáy)
magCV-
(magbíbigáy)
nagCV-
(nagbíbigáy)
nag-
(nagbigáy)
pag-
(pagbigáy)
Actor Focus II-A
Marinduque
mag-
(magbigáy)
[ma]ga-
([ma]gabigáy)
naga-
(nagabigáy)
nag-
(nagbigáy)
pag-
(pagbigáy)
Actor Focus III ma-
(matulog)
maCV-
(matutulog)
naCV-
(natutulog)
na-
(natulog)
0?
(tulog)?
Actor Focus IV mang-
(manghuli)
mangCV-
(manghuhuli)
nangCV-
(nanghuhuli)
nang-
(nanghuli)
pang-
(panghuli)
Object Focus I -in
(kainin)
CV-...-in
(kakainin)
CinV-
(kinakain)
-in-
(kinain)
0
(kain)
Object Focus I-A
Marinduque
-in
(kainin)
a-...-in
(akainin)
ina-
(inakain)
-in-
(kinain)
-a
(kaina)
Object Focus II i-
(itapon)
iCV-
(itatapon)
iCinV-
(itinatapon)
i-in-
(itinapon)
-an
(tapunan)
Object Focus II-A
Batangas/Southern Tagalog
i-
(itapon)
iCV-
(itatapon)
iCinV-
(itinatapon)
i-in-
(itinapon)
-i
(tapuni)
Object Focus II-B
Marinduque
i-
(itapon)
a-
(atapon)
ina-
(inatapon)
i-in-
(itinapon)
-an
(tapunan)
Object Focus III -an
(tawagan)
CV-...-an
(tatawagan)
CinV-...-an
(tinatawagan)
-in-...-an
(tinawagan)
-i
(tawagi)
Object Focus III-A
Marinduque
-an
(tawagan)
a-...-an
(atawagan)
ina-...-an
(inatawagan)
-in-...-an
(tinawagan)
-i
(tawagi)
Locative Focus -an
(puntahán)
CV-...-an
(pupuntahán)
CinV-...-an
(pinupuntahán)
-in-...-an
(pinuntahán)
Benefactive Focus I i-
(ibilí)
iCV-
(ibibilí)
iCinV-
(ibinibilí)
i-in-
(ibinilí)
Benefactive Focus II ipag-
(ipaglutò)
ipagCV-
(ipaglulutò)
ipinagCV-
(ipinaglulutò)
ipinag
(ipinaglutò)
Benefactive Focus III -an
(timplahán)
CV-...-an
(titimplahán)
CinV-...-an
(tinitimplahán)
-in-...-an
(tinimplahán)
Instrument Focus ipang-
(ipanghampás)
ipangCV-
(ipanghahampás)
ipinangCV-
(ipinanghahampás)
ipinang-
(ipinanghampás)
ipan-
(ipanlinis)
ipanCV-
(ipanlilinis)
ipinanCV-
(ipinanlilinis)
ipinan-
(ipinanlinis)
ipam-
(ipamputol)
ipamCV-
(ipampuputol)
ipinamCV-
(ipinampuputol)
ipinam-
(ipinamputol)
Reason Focus ika-
(ikagalíng)
ikaCV-
(ikagágalíng)
ikinaCV-
(ikinagágalíng)
ikina-
(ikinagalíng)
  • *Ikagalíng = "cause of betterment"
  • *Bilha = "buy it"?
  • *Bilhi = "buy from it"?
  • *Bilhan = "buy for/with it"?
  • ipaN set
    • ipang - a, e, i, o, u & g, h, k, m, n, ng, w, y
    • ipan - d, l, r, s, t
    • ipam - b, p

Batangas/Southern Tagalog[edit]

  Infinitive Contemplative Progressive Completed Imperative
Actor Focus I-A
Batangas/Southern Tagalog
-um-
(gumawâ)
CV-
(gawâ)
or
má-
(gawâ)
ná-
(gawâ)
-u[ng]m-
(gumawâ)
(gungmawâ)
0
(gawâ)
Actor Focus II mag-
(magbigáy)
magCV-
(magbíbigáy)
nagCV-
(nagbíbigáy)
nag-
(nagbigáy)
pag-
(pagbigáy)
Object Focus I -in
(kainin)
CV-...-in
(kakainin)
CinV-
(kinakain)
-in-
(kinain)
0
(kain)
Object Focus II-A
Batangas/Southern Tagalog
i-
(itapon)
iCV-
(itatapon)
iCinV-
(itinatapon)
i-in-
(itinapon)
-i
(tapuni)
Object Focus III -an
(tawagan)
CV-...-an
(tatawagan)
CinV-...-an
(tinatawagan)
-in-...-an
(tinawagan)
-i
(tawagi)

Marinduque[edit]

  Infinitive Contemplative Progressive Completed Imperative
Actor Focus I-B
Marinduque
-um-
(gumawâ)
má-
(gawâ)
ná-
(gawâ)
-u[ng]m-
(gumawâ)
(gungmawâ)
0
(gawâ)
Actor Focus II-A
Marinduque
mag-
(magbigáy)
[ma]ga-
([ma]gabigáy)
naga-
(nagabigáy)
nag-
(nagbigáy)
pag-
(pagbigáy)
Actor Focus IV mang-
(manghuli)
mangCV-
(manghuhuli)
nangCV-
(nanghuhuli)
nang-
(nanghuli)
pang-
(panghuli)
Object Focus I-A
Marinduque
-in
(kainin)
a-...-in
(akainin)
ina-
(inakain)
-in-
(kinain)
-a
(kaina)
Object Focus II-B
Marinduque
i-
(itapon)
a-
(atapon)
ina-
(inatapon)
i-in-
(itinapon)
-an
(tapunan)
Object Focus III-B
Marinduque
-an
(tawagan)
a-...-an
(atawagan)
ina-...-an
(inatawagan)
-in-...-an
(tinawagan)
-i
(tawagi)

Variations[edit]

  • For words beginning with /b/ & /p/, plus others. The first syllable is altered in three of the four cases. (Seen in Florante at Laura)
Basa
  Infinitive Contemplative Progressive Completed
Actor Focus1
(unassimilated)
-um-
(bumasa)
CV-
(babasa)
Cu[ng]mV-
(bumabasa)
(bungmabasa)
-u[ng]m-
(bumasa)
(bungmasa)
Actor Focus
(assimilated)
mV-
masa
CV-
babasa ako
nVnV-
nanasa ako
nV-
nasa ako
Bukál
  Infinitive Contemplative Progressive Completed
Actor Focus1
(unassimilated)
-um-
(bumukál)
CV-
(bukál)
Cu[ng]mV-
(bumúbukál)
(bungmúbukál)
-u[ng]m-
(bumukál)
(bungmukál)
Actor Focus
(assimilated)
mV-
mukál
CV-
bubukál
nVnV-
nunukál
nV-
nukál
Pasok
  Infinitive Contemplative Progressive Completed
Actor Focus1
(unassimilated)
-um-
(pumasok)
CV-
(papasok)
Cu[ng]mV-
(pumapasok)
(pungmapasok)
-u[ng]m-
(pumasok)
(pungmasok)
Actor Focus
(assimilated)
mV-
masok
CV-
papasok ako
nVnV-
nanasok ako
nV-
nasok ako
Paták
  Infinitive Contemplative Progressive Completed
Actor Focus1
(unassimilated)
-um-
(pumaták)
CV-
(papaták)
Cu[ng]mV-
(pumápaták)
(pungmápaták)
-u[ng]m-
(pumaták)
(pungmaták)
Actor Focus
(assimilated)
mV-
maták
CV-
paták
nVnV-
nánaták
nV-
naták

Others[edit]

Cebuano[edit]

Imperfective (Begun) Perfective (Recent) Imperative
Not Begun Begun
ma- nagka-
naka-
na-
mo- nag-
ga-
ni-
mi-
hing-
mag- nag-
naga-
nag-
-an gina-...-an gi-...-an
-on gina- gi-
i- gina- gi-
mang- nang-
nagpang-
nang-

Hiligaynon[edit]

Kapampangan[edit]

Spanish[edit]

Translations[edit]

Language Town City Province Country/Nation
Ilocano ili (ili, ciudad) (provincia) pagilian
Pangasinan baléy baléy luyag bangsâ
Kapampangan balén lakanbalén lalawigan bangsâ
Tagalog bayan (lungsód) lalawigan bansâ/bayan
Bicol banwaan (ciudad) (provincia) banwâ
Waray-Waray bungto (syudad) lalawigan nasód
Cebuano lungsód dakbayan lalawigan nasód
Hiligaynon banwa dakbanwa (probinsiya) pungsod
Others
"Filipino" bayan lungsód lalawigan bansâ
None bayan "lakanbayan" lalawigan bangsâ
None banwaan "dakbanwaan" lalawigan banwâ
None bungto "dabungto" lalawigan nasód
None lungsód "dalungsód"
"daklungsód"
lalawigan nasód

http://www.archive.org/stream/censusofphilippi03philiala#page/n5/mode/2up

Language Municipality
(City, Town, etc.)
Province Country/Nation
"Filipino" lungsod (city)
bayan (town)
lalawigan bansâ/bayan
Ilocano ili (provincia) pagilian
Pangasinan baléy luyag bangsâ
Kapampangan balén lalawigan bangsâ
Tagalog bayan lalawigan bansâ/bayan
Bicol banwaan (provincia) banwâ
Waray-Waray bungto lalawigan nasód
Cebuano lungsód lalawigan nasód
Hiligaynon banwa (probinsiya) pungsod
Alternate
"Filipino" bayan lalawigan bansâ/bayan
Ilocano ili provincia pagilian
Pangasinan baléy luyag bangsâ
Kapampangan balén lalawigan bangsâ
Tagalog bayan lalawigan bansâ/bayan
Tagalog
Alternate
bayan (town)
dakilang bayan (city)
lalawigan haring bayan
Bicol banwaan provincia banwâ
Waray-Waray bungto lalawigan nasód
Cebuano lungsód lalawigan nasód
Hiligaynon banwa provincia pungsod

Filipinas, letra para la marcha nacional[edit]