Persónufornafn

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu

(Tilvísað frá Þau)
Stökkva á: flakk, leita

Persónufornöfnum eru fornöfn sem í íslenskri málfræði er skipt í þrjár persónur (skammstafað sem p.):

  • Fyrsta persóna (skammstafað sem 1.p. eða 1. persóna): Sá sem talar (ég)
  • Önnur persóna (skammstafað sem 2.p. eða 2. persóna): Sá sem talað er við (þú)
  • Þriðja persóna (skammstafað sem 3.p. eða 3. persóna): Sá eða það sem talað er um (hann, hún, það)

Fornöfn 1. og 2. persónu hafa ekkert kyn og beygjast því alltaf eins:

1. persóna 2. persóna
Eintala Fleirtala Þérun Eintala Fleirtala Þérun
nefnifall ég við vér þú þið þér
þolfall mig okkur oss þig ykkur yður
þágufall mér okkur oss þér ykkur yður
eignarfall mín okkar vor þín ykkar yðar

Hinar fornu fleirtölumyndir vér og þér (í öllum föllum) er nú á tímum hátíðlegt mál: „Vér Íslendingar!“ eða „Faðir vor“. Þér er auk þess notað þegar þérað er, þ.e. ein persóna ávörpuð með þér: „Gerið þér svo vel.“ Sagnir og lýsingarorð eru í fleirtölu þegar þérað er: „Þér eruð boðnir.“

Fornöfn 3. persónu beygjast eftir kynjum:

3. persóna
Karlkyn Kvenkyn Hvorugkyn
Eintala Fleirtala Eintala Fleirtala Eintala Fleirtala
nefnifall hann þeir hún þær það þau
þolfall hann þá hana þær það þau
þágufall honum þeim henni þeim því þeim
eignarfall hans þeirra hennar þeirra þess þeirra

[breyta] Tengt efni