Mali i Gjerë
Mali i Gjerë | |
---|---|
![]() Mali i Gjerë | |
Highest point | |
Elevation | 1,789 m (5,869 ft) |
Coordinates | 40°05′00″N 20°03′00″E / 40.08333°N 20.05000°E |
Geography | |
Location of Mali i Gjerë in Albania | |
Location | Gjirokastër and Vlorë Counties, southern Albania |
Mali i Gjerë (Albanian: [ˈmali i ˈɟ͡ʝɛɾə], 'wide mountain') is a mountain in southwestern Albania. The highest peaks from north to south are Mali i Pusit (1,564 m, 5,131 ft), Mali i Frashërit (1,789 m, 5,869 ft) and Mali i Nikollaqit (1,598 m, 5,243 ft). The mountain extends from the Kardhiq valley to Muzina Pass.[1][2][3]
Name
Both the Albanian and Greek names, Mali i Gjerë and Platovouni respectively, mean wide mountain.[4]
Geography
Mali i Gjerë is located on the Albanian Ionian zone.[5]
On the eastern slope of the mountain is found the regional centre of Gjirokastra while on the other side is the town of Delvina. The highest point reaches 1789 m (Frashër peak). Other high peaks are: Kikshaj (1782 m), Nikollasi (1584 m) Bido (1543 m), Pilloi (1592 m), etc. Mali i Gjerë extends from the valley of Kardhiq in the North-West up to Muzina Pass (540 m) in the south with a length of about 30 km. The latter connects Delvina and the coastal city Saranda with the Drino valley.[1][3] South of the mountain is the Muzina Pass and then other mountains including the peak of Stugarë,[2] on the border with Greece.[6] Together they form a mountain range with a length of 45 km from the Kardhiq valley to the Greek-Albanian border.[3]
The Mali i Gjerë mountain chain is found west of the valley of Dropull.[7]
Rivers and springs
The mountain springs feed Bistrica river. Its most important tributary is from the Blue Eye, a large karst spring that is a popular destination because of the scenic surroundings.
Mali i Gjerë karst massif covers an area of 440 square kilometres (170 sq mi), and is mostly located within Albania, while 54 square kilometres (21 sq mi) are located within Greek territory.[8]
References
- ^ a b Buda, Aleks; Lloshi, Xhevat (1985). Fjalor Enciklopedik Shqiptar (in Albanian). Tiranë, Albania: Akademia e Shkencave e RPSSH. p. 662.
Mal në Krahinën Malore Jugore, midis rrethit të Sarandës dhe Gjirokastrës, kufi ujëndarës i pellgut të Delvinës dhe i luginës së Drinos si dhe i ujërave që derdhen në detin Adriatik e atyre që derdhen në detin Jon. Pika më e lartë arrin 1789 m (Maja e Frashërit). Maja të tjera të larta janë: Maja e Kikshajt (1782 m), Nikollasit (1584 m) Bidos (1543 m), Pilloit (1592 m), etj, Shtrihet nga lugina e Kardhiqit në VP e deri tek Qafa e Muzinës (540 m) në J, me gjatësi rreth 30 km. Është ndërtuar nga gëlqerorë të mesozoit dhe të paleogjenit që formojnë një strukturë të madhe antiklinale asimetrike me krah L më të qetë e krah P të shkëputur nga një mbihipje tektonike. Kurrizi ujëndarës si dhe shpati L janë të gjerë dhe me rënie të butë (ndaj ka marrë edhe emrin), të mbushur me forma të shumta të gërryerjes karstike. Qafat më kryesore janë: e Muzinës, e Sopotit dhe ajo e Skërfickës. Në këmbët JP dhe VL ka një sërë burimesh karstike (burimet e Bistricës, Vërgoit, Viroit). Drurët janë të paktë, por ka kullota të pasura verore dhe disa lloje bimësh mjekësore (çaji, salepi, murrizi, lule njëmijëfletëshi, rigoni). Nga kafshët e egra ndeshet sidomos thëllëza e malit. Ka gëlqerorë fosfatikë. Qendrat e banuara janë vendosur në të dy krahët deri në lartësinë 400-500 m. Në këmbët e shpatit L janë Gjirokastra, fshatrat e Dropullit të Poshtëm, Lazarati, Mashkullora etj., ndërsa në këmbët e shpatit P janë Delvina, fshatrat e Rrëzomës etj.
- ^ a b Budina, Dhimosten (1971). "Strukturat gjeologjike". Iliria (v. 1). Universiteti i Tiranës, Sektori i Arkeologjisë.: 267.
Kufirin lindor të kësaj zone e formojnë Mali i Gjerë, Qafa e Muzinës dhe vargu i maleve në jug të saj, deri në Stugare
- ^ a b c Kabos, Mevlan (1991). Gjeografia fizike e Shqipërisë: në dy vëllime. Akademia e Shkencave e Shqipërisë. p. 373-375.
Vargu Mali i Gjerë - Stugarë shtrihet nga lugina e Kardhiqit në veriperëndim deri në kufirin shtetëror në juglindje në një gjatësi prej rreth 45 km . dhe gjerësi 8-12 km.....Shpati verior i Malit të Gjerë bie në formë rrëpire në luginën e Kardhiqit duke u shoqëruar me thepisje tektonike dhe zhvendosje gravitative në formë blloqesh. Mali i Gjerë përfundon në Qafën e Muzinës (570 m), e cila është me origjinë tektoniko - erozive.
- ^ Giakoumis, Konstantinos (2021). Monastic Financial Management in the Provinces of the Patriarchate of Constantinople (1867–1873) (PDF). Sofia: Centre for Advanced Study Sofia. p. 137.
- ^ Celet, Paul (2012) [1977]. "The geology of the Adriatic". In Alan Nairn (ed.). The Ocean Basins and Margins: Volume 4A The Eastern Mediterranean. Springer Science & Business Media. p. 226. ISBN 9781468430363.
Stratigraphy. Upper Triassic (Norian)—Lower Triassic dolomites, with intercalated lenticular bituminous horizons in the Iower part, crop out in the center of the Albanian Ionian zone (Mali Gjere Mountains). In Greece, Norian dolomites rest upon black limestones with Cardita gumbeli assigned to the Carnian (I.F.P.—I.G.R.S., 1966).
- ^ Bërzholi, Arqile (2015). "Treva e Gjirokastrës, veçoritë e popullit dhe të dinamikës ekonomike" (PDF). Demografia (in Albanian) (1): 45. ISSN 2308-6491.
Nga Qafa e Gomares e gjer afër majës së Bucelës haset një seksion prej 6 km kufi me trevën e Kurveleshit të Poshtëm. Nga perëndimi kalon kufiri me Fushëgropën e Delvinës me gjatësi prej 61 km. Kufiri me këtë trevë fillon në majën e Bucelit, vazhdon kreshtës së Gjeshnikoshit, kreshtës së Malit të Gjerë gjer në kreshtën e Stugarës, ku takohet me kufirin shtetëror me Greqinë, në majën 1759 m të lartë.
- ^ Konstantinos., Giakoumis (2002). "The monasteries of Jorgucat and Vanishte in Dropull and of Spelaio in Lunxheri as monuments and institutions during the Ottoman period in Albania (16th-19th centuries)": 8. Retrieved 8 July 2018.
The valley of Dropull is surrounded by the Mali i Gjere mountain chain
{{cite journal}}
: Cite journal requires|journal=
(help) - ^ Eftimi, Romeo; Andreychouk, Viacheslav; Szczypek, Tadeusz; Puchejda, Wojciech (1 January 2019). "Karst springs of Albania and their management". KIP Articles: 49. Retrieved 29 March 2023.