Bashkir language
Bashkir | |
---|---|
башҡорт теле, başqort tele, باشقۇرت تئلئ | |
Native to | Russia |
Region | mainly in Bashkortostan |
Ethnicity | Bashkirs |
Native speakers | 1.2 million (2010 census)[1] |
Turkic
| |
Cyrillic, Latin, Arabic | |
Official status | |
Official language in | ![]() |
Language codes | |
ISO 639-1 | ba |
ISO 639-2 | bak |
ISO 639-3 | bak |
Glottolog | bash1264 |
![]() Geographic distribution of Bashkir language in the Russian Empire according to 1897 census | |
The Bashkir language (Башҡорт теле, başqort tele, باشقۇرت تئلئ, pronounced Template:IPA-ba) is a Turkic language belonging to the Kipchak branch. It is co-official with Russian in the Republic of Bashkortostan and has approximately 1.2 million speakers in Russia. Bashkir has three dialects: Southern, Eastern and Northwestern.
Speakers
Speakers of Bashkir mostly live in the Russian republic of Bashkortostan. Many speakers also live in Tatarstan, Chelyabinsk, Orenburg, Tyumen, Sverdlovsk and Kurgan Oblasts and other regions of Russia. Minor Bashkir groups also live in Kazakhstan and other countries.
Orthography
The Bashkirs in ancient times used the Old Turkic alphabet. After the adoption of Islam, which began in the 10th century and lasted for several centuries, the Bashkirs began to use Turki as a written language. Turki was written in a variant of the Arabic script.
In 1923, a writing system based on the Arabic script was specifically created for the Bashkir language. At the same time, a Bashkir literary language was created, moving away from the older written Turkic influences. At first, it used a modified Arabic alphabet. In 1930 it was replaced with a Latin-based alphabet, which was in turn replaced with an adapted Cyrillic alphabet in the winter of 1938.
-
Old Turkic alphabet used by Bashkirs in the pre-Islamic period
-
Genealogy (Shezhere) of the Bashkir genus Yurmaty, second half of the 16th century. An example of the Bashkir alphabet based on the Arabic script
-
Bashkir book on Latin script for primary school, 1934
-
Bilingual sign in Bashkortostan in Bashkir (on the top) and Russian
-
Inscription in the Ufa Airport in Bashkir, Russian and English languages
The modern alphabet used by Bashkir is based on the Cyrillic script, with the addition of the following letters: [[Ә|Ә ә [æ]]], [[Ө|Ө ө [œ]]], [[Ү|Ү ү [y]]], [[Ғ|Ғ ғ [ɣ]]], [[Ҡ|Ҡ ҡ [q]]], [[Ң|Ң ң [ŋ]]], [[Ҙ|Ҙ ҙ [ð]]], [[Ҫ|Ҫ ҫ [θ]]], [[Һ|Һ һ [h]]].
|
|
|
Phonology
This article is missing information about section.(September 2013) |
Vowels
Front | Back | |||
---|---|---|---|---|
unrounded | rounded | unrounded | rounded | |
Close | i | y | ɯ | u |
Mid | e | ø | o | |
Open | æ | a |
- /a/ is phonologically back, but phonetically central [ä].
Consonants
Labial | Dental/ Alveolar |
Postalveolar | Palatal | Velar | Uvular | Glottal | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Nasal | m | n | ŋ | ||||||
Plosive | voiceless | p | t | k | (q) | ||||
voiced | b | d | ɡ | ||||||
Fricative | sibilant | voiceless | s | ʂ | ɕ | ||||
voiced | z | ʐ | |||||||
non-sibilant | voiceless | f | θ | χ | h | ||||
voiced | v | ð | ʁ | ||||||
Trill | r | ||||||||
Approximant | l | j | w |
- /m, p, b/ are bilabial, whereas /f, v/ are labiodental.
- /θ, ð/ are dental [θ̪, ð̪], whereas /r/ is apical alveolar [r̺]. The exact place of articulation of the other dental/alveolar consonants is unclear.
- /j/ varies phonetically from a glide [j] to a laxer non-syllabic vowel [ɪ̯].
- /w/ is labialized velar.
Grammar
A member of the Turkic language family, Bashkir is an agglutinative, SOV language.[2] A large part of the Bashkir vocabulary has Turkic roots; and there are many loan words in Bashkir from Russian, Arabic and Persian sources.
Declension of nouns
Case | father | mother | child | dog | cat | |
---|---|---|---|---|---|---|
Singular | Nominative | ата ata | әсәй äsäy | бала bala | эт et | бесәй besäy |
Genitive | атаның atanıñ | әсәйҙең äsäyźeñ | баланың balanıñ | эттең etteñ | бесәйҙең besäyźeñ | |
Dative | атаға atağa | әсәйгә äsäygä | балаға balağa | эткә etkä | бесәйгә besäygä | |
Accusative | атаны atanı | әсәйҙе äsäyźe | баланы balanı | этте ette | бесәйҙе besäyźe | |
Locative | атала atala | әсәйҙә äsäyźä | балала balala | эттә että | бесәйҙә besäyźä | |
Ablative | атанан atanan | әсәйҙән äsäyźän | баланан balanan | эттән ettän | бесәйҙән besäyźän | |
Plural | Nominative | аталар atalar | әсәйҙәр äsäyźär | балалар balalar | эттәр ettär | бесәйҙәр besäyźär |
Genitive | аталарҙың atalarźıñ | әсәйҙәрҙең äsäyźärźeñ | балаларҙың balalarźıñ | эттәрҙең ettärźeñ | бесәйҙәрҙең besäyźärźeñ | |
Dative | аталарға atalarğa | әсәйҙәргә äsäyźärgä | балаларға balalarğa | эттәргә ettärgä | бесәйҙәргә besäyźärgä | |
Accusative | аталарҙы atalarźı | әсәйҙәрҙе äsäyźärźe | балаларҙы balalarźı | эттәрҙе ettärźe | бесәйҙәрҙе besäyźärźe | |
Locative | аталарҙа atalarźa | әсәйҙәрҙә äsäyźärźä | балаларҙа balalarźa | эттәрҙә ettärźä | бесәйҙәрҙә besäyźärźä | |
Ablative | аталарҙан atalarźañ | әсәйҙәрҙән äsäyźärźän | балаларҙан balalarźañ | эттәрҙән ettärźän | бесәйҙәрҙән besäyźärźän |
Declension of pronouns
Interrogative pronouns | Personal pronouns | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Case | who | what | Singular | Plural | |||||
I | you (thou) | he, she, it | we | you | they | ||||
Nominative | кем kem | нимә nimä | мин min | һин hin | ул ul | беҙ beź | һеҙ heź | улар ular | |
Genitive | кемдең kemdeñ | нимәнең nimäneñ | минең mineñ | һинең hineñ | уның unıñ | беҙҙең beźźeñ | һеҙҙең heźźeñ | уларҙың ularźıñ | |
Dative | кемгә kemgä | нимәгә nimägä | миңә miñe | һиңә hiñe | уға uğa | беҙгә beźgä | һеҙгә heźgä | уларға ularğa | |
Accusative | кемде kemde | нимәне nimäne | мине mine | һине hine | уны unı | беҙҙе beźźe | һеҙҙе heźźe | уларҙы ularźı | |
Locative | кемдә kemdä | нимәлә nimälä | миндә mindä | һиндә hindä | унда unda | беҙҙә beźźä | һеҙҙә heźźä | уларҙа ularźa | |
Ablative | кемдән kemdän | нимәнән nimänän | минән minän | һинән hinän | унан unan | беҙҙән beźźäñ | һеҙҙән heźźäñ | уларҙан ularźan |
Demonstrative pronouns | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Case | Singular | Plural | ||||||
this | that | these | those | |||||
Nominative | был bıl | ошо oşo | шул şul | теге tege | былар bılar | ошолар oşolar | шулар şular | тегеләр tegelär |
Genitive | бының bınıñ | ошоноң oşonoñ | шуның şunıñ | тегенең tegeneñ | быларҙың bılarźıñ | ошоларҙың oşolarźıñ | шуларҙың şularźıñ | тегеләрҙең tegelärźeñ |
Dative | быға bığa | ошоға oşoğa | шуға şuğa | тегегә tegegä | быларға bılarğa | ошоларға oşolarğa | шуларға şularğa | тегеләргә tegelärgä |
Accusative | быны bını | ошоно oşona | шуны şunı | тегене tegene | быларҙы bılarźı | ошоларҙы oşolarźı | шуларҙы şularźı | тегеләрҙе tegelärźe |
Locative | бында bında | ошонда oşonda | шунда şunda | тегендә tegenda | быларҙа bılarźa | ошоларҙа oşolarźa | шуларҙа şularźa | тегеләрҙә tegelärźä |
Ablative | бынан bınan | ошонан oşonan | шунан şunan | тегенән tegenän | быларҙан bılarźan | ошоларҙан oşolarźan | шуларҙан şularźan | тегеләрҙән tegelärźän |
References
- ^ Bashkir at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required)
- ^ "Overview of the Bashkir Language". Learn the Bashkir Language & Culture. Transparent Language. Retrieved 4 Nov 2011.
Further reading
- Poppe, Nicholas (1997). Bashkir Manual. Routledge. p. 186. ISBN 978-0-7007-0836-9.
External links
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/8/80/Wikipedia-logo-v2.svg/40px-Wikipedia-logo-v2.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg/40px-Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg.png)