| Consonants
|
| IPA |
Bengali |
Examples |
Approximate English equivalent
|
| b
|
ব |
বালি |
abash
|
| bʱ
|
ভ |
ভীরু |
abhor
|
| d
|
দ |
দাম |
the
|
| dʱ
|
ধ |
ধারা |
without
|
| ɖ
|
ড |
ডুমুর |
guard
|
| ɖʱ
|
ঢ |
ঢোল |
guardhouse
|
| dʒ
|
জ, য |
জল যবন |
hedge
|
| dʒʱ
|
ঝ |
ঝাউ |
hedgehog
|
| ɡ
|
গ |
গম |
agate
|
| ɡʱ
|
ঘ |
বাঘা |
pigheaded
|
| ɦ
|
হ, ঃ |
মহান |
head
|
| k
|
ক |
কলম |
scan
|
| kʰ
|
খ |
শাখা |
can
|
| l
|
ল |
মালিনী |
leaf
|
| m
|
ম |
মানুষ |
much
|
| n
|
ন, ণ, ঞ |
নীলা বাণ |
not
|
| ŋ
|
ঙ, ং |
বাঙালি |
bank
|
| p
|
প |
পাকা |
span
|
| pʰ
|
ফ |
ফল |
naphtha (in this case, ph is not pronounced as [f])
|
| r
|
র |
বিরাম |
trilled r
|
| ɽ
|
ড়, ঢ় |
বড়ো দৃঢ় |
US: larder
|
| s
|
স |
সেলাম |
sue
|
| ʃ
|
শ, ষ, স |
মশা ষাট সময় |
shoe
|
| t
|
ত, ৎ |
তমাল উৎস |
think
|
| tʰ
|
থ |
থাবা |
thought
|
| ʈ
|
ট |
বট |
art
|
| ʈʰ
|
ঠ |
কাঠুরে |
artist
|
| tʃ
|
চ |
মুচি |
catch
|
| tʃʰ
|
ছ |
ছাগল |
choose
|
|
| Vowels
|
| IPA |
Bengali |
Examples |
Approximate English equivalent
|
| a
|
আ, পা |
আঙিনা |
father
|
| ɛ
|
অ্যা, প্যা, এ, পে |
ত্যাগ খেলা |
bat
|
| e
|
এ, পে |
মেদিনী |
bed
|
| i
|
ই, পি, ঈ, পী |
দিন দীন |
very
|
| o
|
ও, পো, অ, প |
ওজন অঙ্কুর |
sole
|
| ɔ
|
অ, প |
অমর |
off
|
| u
|
উ, পু, ঊ, পূ |
কুল কূল |
look
|
| ̃ |
ঁ |
ইঁদুর |
nasal vowel ([ã], [õ], etc.)
|
| Semivowels
|
| e̯ |
য় |
খায় |
|
| i̯ |
ই |
ভাই |
|
| o̯ |
ও |
যাও হাওয়া |
|
| u̯ |
য় |
ঝাউ |
|
|